Bedri Rahmi’den Komet’e 22 sanatçı hocalarıyla aynı sergide buluştu

Bedri Rahmi Eyüboğlu, Fikret Mualla, Komet, Sabri Berkel, Burhan Uygur ve Özdemir Altan’ın da aralarında bulunduğu 22 sanatçı, Levent’teki Terakki Vakfı Sanat Galerisinde açılan yeni sergide bir araya geldi. Ustasından Sonra: Karşılaşmalar, Diyaloglar, Ayrışmalar başlıklı sergi 24 Ekim’e kadar görülebilecek.

Küratörlüğünü Itır Demir üstleniyor. Eserlerin tamamı Terakki Vakfı Sanat Koleksiyonundan seçildi.

Sergi hoca-öğrenci ilişkisini belgelemiyor, kopuş anını arıyor

Bu tür sergilerde alışılmış kurgu, bir ustanın etrafına öğrencilerini dizmektir. Buradaki soru farklı: öğrenci hocasından ayrıldıktan sonra ne oldu? Sergi, öğrenilen dilin nerede korunduğunu değil, nerede dönüştüğünü arıyor.

Küratöryel çerçeve hiyerarşi yerine karşılıklılık kuruyor. Yani ilişki tek yönlü bir aktarım olarak değil, iki sanatçının birbirini dönüştürdüğü bir alışveriş olarak ele alınıyor.

İki örnek üzerinden okunabiliyor

Bedri Rahmi Eyüboğlu’nun izi sergide iki öğrencisinde birden görülüyor. Yusuf Katipoğlu hocasından aldığı mirası resminde sürdürürken, Zehra Aral aynı mirası kadın bedeni üzerinden kendi diline çeviriyor. Aynı kaynaktan çıkan iki ayrı yol.

İkinci örnek Halil Dikmen ile Dinçer Erimez. Erimez, hocasının biçim dilini alıp bilinçaltına açılan tekinsiz bir konturla yeniden kuruyor.

Kuşaklar aynı salonda

Listenin kendisi de bir zaman aralığı çiziyor. Bir uçta Osmanlının son döneminde yetişen Şevket Dağ ve Malik Aksel gibi adlar var; öbür uçta Hanefi Yeter ve Kainat Barkan Pajonk gibi bugün üretmeye devam eden sanatçılar. Arada Türkiye’de modern resmin neredeyse bütün ara durakları duruyor.

Sergide iki ayrı damar da yan yana geliyor: bir yanda akademi içinde yetişip yine akademide öğretenler — Sabri Berkel, Halil Dikmen, Özdemir Altan — öte yanda hayatlarının büyük bölümünü Paris’te geçiren Fikret Mualla ve Komet. İkinci grubun ustası kurum değil, sürgün ve şehir.

Sergideki 22 sanatçı

Şevket Dağ, Malik Aksel, Halil Dikmen, Fikret Mualla, Bedri Rahmi Eyüboğlu, Sabri Berkel, Naile Akıncı, Nevin Çokay, Leyla Gamsız, Erol Deran, Mehmet Pesen, Memduh Kuzay, Burhan Temel, Hüseyin Bilişik, Özdemir Altan, Komet, Burhan Uygur, Dinçer Erimez, Hanefi Yeter, Yusuf Katipoğlu, Zehra Aral ve Kainat Barkan Pajonk.

Koleksiyon 1877’de Selanik’te kurulan bir okula ait

Serginin bağlamını kuran ayrıntı, koleksiyonun sahibi. Terakki Vakfının kökeni 1877’de Selanik’te açılan Mekteb-i Terakki’ye uzanıyor; vakıf bugün 149 yıllık bir eğitim kurumu. Koleksiyon Levent yerleşkesinde tutuluyor ve vakıf onu geleceğe bırakılacak bir kültür mirası olarak tanımlıyor.

Öğretme ve öğrenme üzerine kurulu bir serginin, kendisi de bir okul olan kurumun koleksiyonundan çıkması rastlantı değil; sergi kendi mekânının hikâyesini de anlatıyor.

Vakıf koleksiyonlarının halka açılması Türkiye’de seyrek görülüyor. Terakki Vakfı Sanat Galerisi ise 2000’den bu yana düzenli sergi açıyor ve kendi sergi kataloglarını arşivliyor — yani koleksiyon depoda tutulan bir varlık değil, dolaşıma sokulan bir arşiv.

Ziyaret bilgileri

Galeri ziyaret saatlerini ve giriş koşullarını kendi sayfalarında duyurmuyor; gitmeden önce telefonla teyit etmek gerekiyor.

İstanbul’un sergi takvimini izliyoruz: 1914 Kuşağı ressamları 200 eserle Beyoğlunda →