Sinopale 20. yılında başladı: eserler sergiden önce üretiliyor

Anadolu’nun ilk bienali Sinopale, 20. yılında 10. edisyonuyla başladı. Uluslararası Sinop Bienali 2 Eylül-15 Kasım tarihleri arasında sürecek.

Bu edisyonun başlığı “Karada Akıl Yürür, Denizde Sezgi”. Bienale 12 ülkeden yaklaşık 25 sanatçı katılıyor; Gürcistan, Güney Kore, Kazakistan ve Venezuela bunların arasında.

Sergi değil, önce üretim

Sinopale’yi çoğu bienalden ayıran şey takvimin kuruluşu. Sanatçılar bugünden itibaren şehirde: eserlerini yerel zanaatkârlar, topluluklar ve gönüllülerle birlikte üretmeye başlıyorlar. Ana sergi ise ancak 25 Eylül’de, Sinop Askeri Gazino Binası’nda açılacak.

Yani sergi, başka yerlerde üretilmiş işlerin Sinop’a taşınmasıyla değil, üretimin kendisinin şehirde geçmesiyle kuruluyor. Bienalin ilk üç haftası izlenecek bir program değil, süren bir atölye.

Tek başküratör yok

Bienalin küratöryel modeli de aynı fikirden türüyor. Sinopale ilk edisyonundan bu yana tek bir başküratör yerine, farklı isimlerin eşit düzlemde birlikte çalıştığı yatay bir model uyguluyor.

Bu edisyonun eş-küratörleri Deniz Kırkalı, Mariam Natroshvili, Marina Fokidis ve bienalin kurucusu Melih Görgün.

Yirmi yıl önce nasıl başladı?

Sinopale 2006’da, Prof. Dr. Melih Görgün’ün doğup büyüdüğü kent için bir şey yapma isteğiyle kuruldu. İlk bienal 15 Ağustos-3 Eylül 2006 tarihleri arasında, Görgün’ün davet ettiği sanatçılar, öğrenciler ve Sinoplular’ın desteğiyle gerçekleşti.

O tarihte Türkiye’de bienal denince akla yalnızca İstanbul geliyordu. Sinopale, çağdaş sanatın büyük şehir dışında da kurulabileceğini gösteren ilk örnek oldu ve yirmi yıl sürdü — süreklilik, bu ölçekteki bir programın en zor kısmı.

Yirmi yılda on edisyon

Sayı basit görünüyor ama anlamı var: yirmi yılda on edisyon, bienalin adındaki iki yıllık ritmi hiç aksatmadan sürdürdüğü anlamına geliyor. Türkiye’de bu ölçekte bir programın kesintisiz yirmi yıl sürmesi ender.

Sürekliliği zorlaştıran şey de belli: büyük şehir dışında çalışan bir bienalin ne hazır bir sanat izleyicisi ne de yerleşik bir sponsor ağı oluyor. Sinopale’nin buna verdiği cevap, izleyiciyi ve üretimi baştan yerelde kurmak.

Sergi mekânı da tesadüf değil

Ana serginin Sinop Askeri Gazino Binası’nda açılması, bienalin şehrin mevcut yapılarını kullanma yaklaşımının bir örneği. Çağdaş sanat için inşa edilmiş bir mekân yerine, şehrin kendi belleğinde yeri olan bir bina sergiye ev sahipliği yapıyor.

Bu tercih “Karada Akıl Yürür, Denizde Sezgi” başlığıyla da örtüşüyor: kara ve deniz arasındaki bir liman kentinde, aklın kurduğu düzen ile sezginin açtığı alan arasında gidip gelen bir program.

Künye

Eylülün kültür takviminde başka duraklar da var: Gazhane’de gitar festivali →