Türkiye’de 450 bin satan kitap ABD’de The Reward Trap adıyla çıkıyor

Özgür Bolat’ın Türkiye’de 450 binden fazla satan kitabı Beni Ödülle Cezalandırma, The Reward Trap adıyla uluslararası yayına çıkıyor. Kitabı ABD merkezli Familius yayımlıyor; dağıtım ABD, İngiltere ve Çin başta olmak üzere birden fazla pazarı kapsıyor.

İngilizce baskının tam adı The Reward Trap: Why Rewards Backfire and the Real Science of Motivating Kids.

Kitabın önsözünü Nobel ödüllü bilim insanı Aziz Sancar yazdı. Sancar önsözde Bolat’ın “ebeveynlik ve eğitimin en önemli sorularından birine — çocukları gerçekten nasıl motive ederiz — düşünsel titizlik ve az rastlanan bir açıklıkla yaklaştığını” belirtiyor.

Türkiye’den bir eğitim kitabının ABD baskısına yine Türkiye’den bir Nobel sahibinin önsöz yazması, kitabın uluslararası pazarda nasıl konumlandığını da gösteriyor.

Türkçeden İngilizceye giden yol seyrek işliyor

Türkiye’de yayıncılığın telif akışı büyük ölçüde tek yönlü: çeviri kitap içeri girer, Türkçe kitap dışarı çıkmakta zorlanır. Çıkanlar da genellikle edebiyat olur — kurgu dışı bir kitabın ABD ve İngiltere pazarına aynı anda açılması, bu akışın istisnası.

Kitabın bunu başarmasının sebebi konusunun yerel olmaması: ödül ve övgünün çocuk üzerindeki etkisi her dilde aynı tartışma.

Rakamı yerine oturtmak için: bu yıl haberini yaptığımız bir ölçüme göre Türkiye’de bir romanın ilk baskısı 1.150 adede kadar düşmüş durumda. 450 bin, o zeminde istisnai bir sayı — ve uluslararası yayıncıların ilgisini çeken de büyük ölçüde bu.

Kitap ne diyor?

Bolat, onlarca yıllık motivasyon araştırmalarına dayanarak ödül ve övgünün davranışı kısa vadede değiştirdiğini, ancak bunun gerçek motivasyona dönüşmediğini savunuyor. Kitap tartışmayı yalnızca çocuğun davranışı üzerinden değil; motivasyon, özgüven, özerklik ve kişilik gelişimi üzerinden kuruyor.

Yani mesele “çocuğa hediye alınmalı mı” sorusundan geniş: ödül sisteminin kendisinin ne ürettiği sorusu.

Kitabı yayımlayan Familius, ABD’de aile, ebeveynlik ve çocuk gelişimi alanında yayın yapan bir yayınevi. Yani kitap genel bir kurgu dışı listeye değil, doğrudan kendi rafına giriyor.

Yazar kim?

Özgür Bolat bir eğitim bilimci. Lisansını Boğaziçi Üniversitesinde tamamladı, ardından Harvard ve Cambridge’de eğitim gördü.

Tartışma Türkiye’de neden karşılık buldu?

Kitabın Türkiye’de bu kadar okunmasının bir sebebi, ödül ve ceza mantığının yalnızca evde değil okulda da yerleşik olması. Sınav odaklı bir eğitim düzeninde çocuk sürekli bir puanla ölçülüyor; ödül de o puanın devamı gibi işliyor.

Bolat’ın itirazı burada teknik bir ebeveynlik tavsiyesinden çıkıp daha geniş bir soruya bağlanıyor: dışarıdan verilen bir karşılık beklemeden öğrenmeyi sürdüren bir çocuk nasıl yetişir?

Yayıncılığın rakamlarını izliyoruz: Bir romanın ilk baskısı 1.150 adede düştü →