Kütüphaneye giden arttı, kitap ödünç alan azaldı
Bakanlığın 2025 bültenine göre halk kütüphaneleri 39,2 milyon ziyaretçiyle rekor kırdı. Ama ödünç verilen materyal 8,9 milyona düştü: 2019’da yüz ziyarette 41 kitap ödünç alınıyordu, 2025’te 23.
Türkiye’de halk kütüphaneleri hiç olmadığı kadar kalabalık. Kültür ve Turizm Bakanlığının 2025 istatistik bültenine göre kütüphaneler geçen yıl 39,2 milyon ziyaretçi ağırladı — salgın öncesindeki en yüksek seviyenin de üzerinde.
Aynı bültende ikinci bir eğri var ve o ters yönde ilerliyor: ödünç verilen materyal sayısı düşüyor. 2019’da 12,8 milyon olan ödünç verme, 2025’te 8,9 milyona indi.
Yüz ziyarette 41 kitaptan 23 kitaba
İki eğriyi yan yana koyunca ortaya çıkan tablo şu: kütüphaneye giden insan sayısı artarken, gidenlerin kitap ödünç alma oranı yarıya yakın azaldı.
| Yıl | Ziyaret, ödünç ve oran |
|---|---|
| 2019 | 31,5 milyon ziyaret · 12,8 milyon ödünç · yüz ziyarette 41 |
| 2022 | 26,8 milyon ziyaret · 9,5 milyon ödünç · yüz ziyarette 35 |
| 2023 | 33,6 milyon ziyaret · 9,4 milyon ödünç · yüz ziyarette 28 |
| 2024 | 38,7 milyon ziyaret · 9,3 milyon ödünç · yüz ziyarette 24 |
| 2025 | 39,2 milyon ziyaret · 8,9 milyon ödünç · yüz ziyarette 23 |
Kütüphane sayısı azalmıyor, artıyor
Sık dolaşan bir iddianın aksine halk kütüphanesi sayısı gerilemiyor. 2019’da 1.182 olan sayı 2025’te 1.302’ye çıktı — altı yılda 120 kütüphane, yüzde 10’luk artış.
Koleksiyon da büyüyor: 2019’da 20,7 milyon olan kitap sayısı 2025’te 26 milyonu aştı.
Üyelikte on yedi kat artış
Uzun vadeli seride en çarpıcı rakam üyelik. 2002’de 427 bin olan halk kütüphanesi üye sayısı 2025’te 7,2 milyona ulaştı; yaklaşık on yedi kat.
Yani kütüphane kayıt olunan, gidilen, içinde vakit geçirilen bir yer olarak büyüyor. Değişen şey oradan kitap ödünç alma alışkanlığı.
Kütüphane ne işe yarıyor?
Veri tek başına sebep söylemiyor, ama bir soruyu açıkça soruyor: insanlar kütüphaneye ne için gidiyor? Ödünç alma düşerken ziyaretin artması, kütüphanenin işlevinin kitap dağıtımından mekân olmaya kaydığına işaret ediyor — çalışma alanı, sessiz oda, buluşma noktası.
Türkiye’den bu yıl uluslararası ödül alan kütüphane de tam bu dönüşümün örneğiydi: Rami Kütüphanesi, 51 bin metrekarelik yeşil alanı, engelsiz yaşam merkezi ve 7 gün 24 saat erişimiyle değerlendirildi. Rami’nin dünya birinciliği →
Ham veriler
| Yıl | Kütüphane · kitap · kullanıcı · üye · ödünç |
|---|---|
| 2019 | 1.182 kütüphane · 20.742.540 kitap · 31.451.920 kullanıcı · 3.952.236 üye · 12.823.652 ödünç |
| 2020 | 1.212 · 21.125.016 · 12.962.119 · 4.437.954 · 6.036.094 |
| 2021 | 1.252 · 22.359.038 · 15.683.134 · 4.898.744 · 7.478.340 |
| 2022 | 1.257 · 23.091.168 · 26.788.378 · 5.568.283 · 9.476.748 |
| 2023 | 1.295 · 24.204.501 · 33.561.919 · 6.193.356 · 9.410.537 |
| 2024 | 1.301 · 25.082.260 · 38.737.705 · 6.726.993 · 9.291.385 |
| 2025 | 1.302 · 26.041.029 · 39.194.669 · 7.160.225 · 8.897.407 |
Kaynak: Kültür ve Turizm Bakanlığı Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü, 2025 Yılı Halk Kütüphaneleri ve Merkez Teşkilatı İstatistik Bülteni.
Kaynak: Kültür ve Turizm Bakanlığı Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü
Bu haberde
Yorumlar
Bu habere henüz yorum yapılmamış.
